W poprzednim wpisie porównywaliśmy restrukturyzację z upadłością. Dziś czas na szczegóły dotyczące upadłości przedsiębiorcy. To rozwiązanie ostateczne, ale w wielu sytuacjach konieczne – zwłaszcza gdy firma jest trwale niewypłacalna, a restrukturyzacja nie wchodzi już w grę.
Upadłość to nie tylko formalność. To także konkretne obowiązki dla przedsiębiorcy lub zarządu spółki, które – jeśli zostaną zlekceważone – mogą prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych i prawnych.
Kiedy ogłosić upadłość?
W polskim prawie kryterium jest jedno: niewypłacalność.
Definicja niewypłacalności:
Firma nie reguluje wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez ponad 3 miesiące
lubZobowiązania przekraczają wartość majątku przez okres dłuższy niż 24 miesiące (dotyczy to m.in. spółek kapitałowych).
Jakie firmy mogą ogłosić upadłość?
Wniosek o upadłość mogą złożyć zarówno:
Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG)
Spółka z o.o.
Inne spółki prawa handlowego
Każdy przypadek wygląda trochę inaczej, zwłaszcza jeśli chodzi o odpowiedzialność właściciela lub zarządu. Dlatego warto to rozdzielić.
Upadłość jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG)
Jak wygląda procedura?
W przypadku JDG upadłość jest po prostu upadłością osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Postępowanie jest prowadzone przed sądem gospodarczym.
Co się dzieje po ogłoszeniu upadłości?
Majątek przedsiębiorcy wchodzi do masy upadłościowej i jest przeznaczony na spłatę wierzycieli.
Przedsiębiorca traci możliwość samodzielnego dysponowania swoim majątkiem – zarządza nim syndyk.
Zostają zatrzymane postępowania egzekucyjne – to ważne, bo sądowe zajęcia komornicze ustają.
Czy upadłość JDG to koniec problemów?
Nie zawsze. Jeśli majątek nie wystarczy na pokrycie długów, to pozostała część zobowiązań pozostaje. W niektórych sytuacjach można później wnioskować o umorzenie tych długów w ramach upadłości konsumenckiej (o tym poniżej).
A może upadłość konsumencka zamiast gospodarczej?
W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej warto rozważyć również inne rozwiązanie:
Czasem korzystniej jest najpierw zamknąć działalność gospodarczą, wykreślić ją z CEIDG, a następnie złożyć wniosek o upadłość konsumencką.
Dzięki temu postępowanie może być mniej skomplikowane, tańsze i szybsze, bo odbywa się według prostszych przepisów przewidzianych dla osób prywatnych.
Kiedy to możliwe?
Gdy przedsiębiorca nie prowadzi już faktycznie działalności (lub może ją szybko zamknąć),
Gdy długi są prywatne lub związane z JDG, ale nie ma konieczności przeprowadzenia postępowania gospodarczego.
Uwaga!
Jeśli jednak przedsiębiorca posiada znaczny majątek związany z działalnością (np. nieruchomości, kosztowny sprzęt, wartościowe aktywa), sąd może uznać, że postępowanie musi toczyć się według przepisów o upadłości przedsiębiorcy, nawet jeśli działalność została już formalnie zamknięta.
Upadłość spółki z o.o. – obowiązki zarządu
W przypadku spółki z o.o. sprawa jest poważniejsza, bo w grę wchodzi odpowiedzialność członków zarządu za długi spółki, jeśli nie dopełnią swoich obowiązków.
Jakie są obowiązki zarządu?
1️⃣ Złożenie wniosku o upadłość w terminie
Prawo wymaga, aby zarząd spółki z o.o. złożył wniosek o ogłoszenie upadłości w ciągu 30 dni od dnia, w którym spółka stała się niewypłacalna.
2️⃣ Co grozi za niedochowanie tego terminu?
Jeśli zarząd spółki nie złoży wniosku w terminie, członkowie zarządu mogą odpowiadać za długi spółki własnym majątkiem na podstawie art. 299 Kodeksu spółek handlowych.
To oznacza, że wierzyciel – jeśli nie odzyska pieniędzy od spółki – może pozwać zarząd i domagać się spłaty długu bezpośrednio od niego.
Jakie są inne skutki zaniechania?
Ryzyko procesów o odszkodowanie od wierzycieli.
Możliwość nałożenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej (nawet do 10 lat).
Potencjalna odpowiedzialność karna (np. za tzw. działania na szkodę wierzycieli lub ukrywanie majątku).
Co się dzieje po ogłoszeniu upadłości spółki?
Zarząd spółki traci prawo do zarządzania majątkiem – wszystko przejmuje syndyk.
Majątek spółki zostaje spieniężony, a uzyskane środki są dzielone pomiędzy wierzycieli.
Postępowanie kończy się najczęściej wykreśleniem spółki z KRS.
Dlaczego czas ma znaczenie?
W przypadku upadłości spółki czas jest kluczowy.
Zbyt późne złożenie wniosku może prowadzić do sytuacji, w której:
odpowiadasz za długi spółki swoim prywatnym majątkiem,
możesz być pociągnięty do odpowiedzialności za tzw. pogorszenie sytuacji wierzycieli (np. dalsze zadłużanie spółki po utracie płynności),
ryzykujesz sprawę o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej.
A co z odpowiedzialnością zarządu/menadżerów?
Kancelaria (chodakowski.pl) prowadzi również sprawy związane z odpowiedzialnością członków zarządu, prokurentów i innych osób zarządzających firmą.
Pomagamy zarówno w prowadzeniu postępowania upadłościowego, jak i w obronie przed pozwami o odpowiedzialność za długi spółki.
Upadłość przedsiębiorcy – najważniejsze informacje w skrócie
| Co? | JDG | Spółka z o.o. |
|---|---|---|
| Termin na złożenie wniosku | Brak sztywnego terminu, ale lepiej nie zwlekać | 30 dni od niewypłacalności |
| Skutki dla majątku | Majątek wchodzi do masy upadłościowej | Majątek spółki wchodzi do masy upadłościowej |
| Odpowiedzialność osobista | Tak, przedsiębiorca odpowiada własnym majątkiem | Możliwa odpowiedzialność zarządu, jeśli nie zgłosi wniosku w terminie |
| Kto zarządza majątkiem po upadłości? | Syndyk | Syndyk |
| Czy można prowadzić działalność dalej? | Nie | Nie |
| Możliwość upadłości konsumenckiej | Tak, po zamknięciu działalności | Nie dotyczy |
Podsumowanie: Upadłość to nie tylko zamknięcie firmy
Upadłość to poważna decyzja, ale czasem jest to jedyny rozsądny wybór, który pozwala uniknąć dalszego pogłębiania problemów.
Jeśli jesteś przedsiębiorcą i widzisz, że problemy finansowe zaczynają cię przerastać – nie czekaj do ostatniej chwili. Zwlekanie zwykle tylko pogarsza sytuację.
Potrzebujesz wsparcia prawnego?
Skontaktuj się ze mną – jako adwokat i doradca restrukturyzacyjny od lat wspieram klientów indywidualnych oraz przedsiębiorców w skutecznym rozwiązywaniu problemów prawnych.